Προσφορές

Παράγοντες που επηρεάζουν το Βασικό Μεταβολισμό
Τι είναι ο Βασικός Μεταβολισμός
Βασικός Μεταβολισμός και απώλεια βάρους
Ισορροπημένη Διατροφή
Λίπη και έλαια
Newsletter
Αφήστε εδώ το mail σας για να ενημερωθείτε για ότι νέο προκύπτει
λίπος
λιπαρά
Είσοδος μελών
θερμίδες
λιπαρές ουσίες

Λίπη και έλαια


Τα λιπη και ελαια, που μαζι ονομαζονται λιπιδια, ειναι μια ετερογενη ομαδα ενωσεων που χαρακτηριζονται απο αδιαλυτοτητα στο νερό. Ενω τα ελαια σε θερμοκρασια δωματιου ειναι σε υγρη μορφη, τα λιπη παραμενουν σε στερεη. Το μεγαλυτερο μερος των λιπιδιων του οργανισμου μας (90%) ειναι αποθηκευμενο στον λιπωδη ιστο στο δερμα, ενω το υπολοιπο ειναι κυριως στα μυικα, αλλα και τα υπολοιπα κυτταρα του οργανισμου. Αν και το ρεπερτοριο των λειτουργιων των λιπιδιων ειναι μεγαλο, η σημαντικοτερη λειτουργια τους ειναι η αποθηκευση ενέργειας.

Τα τριγλυκεριδια

Μεσα στον ανθρωπινο οργανισμο, αλλα και στον οργανισμο ολων των θηλαστικων, το 98% των λιπιδιων ειναι σε μορφη τριγλυκεριδιων. Η αποκλειστικη λειτουργια των τριγλυκεριδιων ειναι η αποθηκευση ενεργειας. Αυτο που κανει ο λιπωδης ιστος ειναι να αποθηκευει τα λιπαρα οξεα απο τη διατροφη στη μορφη των τριγλυκεριδιων, και οταν υπαρχει αναγκη για ενεργεια να διασπαει τα τριγλυκεριδια σε γλυκερολη και λιπαρα οξεα και να απελευθερωνει τα λιπαρα οξεα στη κυκλοφορια για καταναλωση. Τα λιπαρα οξεα που ειναι αποθηκευμενα στον οργανισμο του καθε ανθρωπου αντικατοπτριζουν τα ειδη των λιπαρων οξεων που καταναλωνει.

Τα ειδη των λιπαρων οξεων

Στο οργανισμο δεν υπαρχουν μονο λιπαρα οξεα, αλλα σιγουρα αυτα ειναι τα πιο σημαντικα λιπιδια.
Κορεσμενα: Τα κορεσμενα λιπαρα οξεα, ή κορεσμενα λιπη.Οι τροφες περιεχουν εναν συνδυασμο απο διαφορες ομαδες λιπαρων οξεων, αλλα καποια προιοντα ειναι ιδιαιτερα πλουσια σε λιπαρα οξεα. Αυτα ειναι γενικα τα ζωικα προιοντα, οπως το χοιρινο, το μοσχαρι, τα γαλακτοκομικα (ειδικα το βουτηρο), και το τυρι. Αντιθετα με αυτο που πιστευουν οι περισσοτεροι υπαρχουν και φυτικα προιοντα πλουσια σε κορεσμενα λιπαρα οξεα, οπως το φοινικελειο και το λαδι καρυδας. Το φοινικελιο ειναι ρευστο σε θερμοκρασια δωματιου, αν και ειναι πλουσιο σε κορεσμενα λιπη.
 

Μονοακόρεστα: Τα μονοακοραστα λιπαρα οξεα. Το ελαιολαδο ειναι ιδιαιτερα πλουσιο σε μονοακορεστα λιπαρα οξεα, και εκει οφειλονται οι ευεργετικες του ιδιοτητες. Τα ελαια που προερχονται απο καποιες φυτικες τροφες ειναι επισης πλουσια σε μονοακορεστα λιπαρα οξεα οπως τα αμυγδαλα και τα φυστικια.
 
Πολυακορεστα: Τα πολυακορεστα λιπαρα οξεα. Τα φυτικα ελαια ειναι ιδιαιτερα πλουσια σε πολυακορεστα λιπαρα οξεα, ειδικα το ηλιελαιο, το καλαμποκελαιο και το λαδι απο σογια. Τα λιπιδια των ψαριων, τελος, ειναι ιδιαιτερα πλουσια σε πολυακορεστα λιπαρα οξεα, και εκει ωφειλουν μερος απο τις ευεργετικες ιδιοτητες τους στη διατροφη.
 
Trans: Τα trans λιπαρα οξεα ειναι ακορεστα (δηλαδη μονοακορεστα και πολυακορεστα) λιπαρα οξεα που εχουν μετατραπει σε ημιρευστα οξεα με την προσθηκη ατομων υδρογονου. Η διαδικασια μπορει να ειναι πιο απλη απ΄ οτι ακουγεται. Με απλη θερμανση ακορεστων λιπαρων οξεων πανω απο τους 120οC "σπανε" οι διπλοι δεσμοι και γινονται απλοι. Τα trans λιπαρα οξεα δεν παραγονται απο κανεναν οργανισμο. Βρισκονται κυριως στη μαργαρινη και σε επεξεργασμενες τροφες. Οπως ολοι οι κακοποιοι κρυβονται με διαφορα ονοματα στην ετικετα, οπως "μερικως υδρογονομενα φυτικα ελαια", "επεξεργασμενα φυτικα ελαια", "μερικως υδρογωνομενα πολυακορεστα", κτλ.

Διαιτητικα Λιπιδια και Υγεια

Τα διαιτητικα λιπιδια επηρρεαζουν την υγεια μας αμεσα, αλλα και εμμεσα. Αμεσα με τις θερμιδες που συνεισφερουν στα περιττα κιλα και την παχυσαρκια, και εμμεσα επηρρεαζοντας τα επιπεδα της χοληστερινης.
Καθε γραμμαριο λιπους (ή ελαιου) περιεχει 9 θερμιδες, πανω απο δυο φορες περισσοτερο απ΄ οτι οι πρωτεϊνες και οι υδατανθρακες που περιεχουν μολις 4. Ετσι, οταν οι θερμδες που καταναλωνουμε καθημερινα ξεπερνουν αυτες που ξοδευουμε εχουμε αυξηση του υποδοριου λιπους και παχυσαρκια. Η παχυσαρκια ειναι μια σοβαρη ασθενεια που μειωνει το προσδοκιμο επιβιωσης πολλα χρονια. Καποιες μελετες υποστηριζουν οτι η παχυσαρκια μειωνει τη ζωη 20 χρονια, που ειναι πολλα συγκριτικα με το καπνισμα που τη μειωνει 9 και το σακχαρωδη διαβητη που τη μειωνει 4,5. Σαν παραγοντας κινδυνου αυξανει την πιθανοτητα για σακχαρωδη διαβητη και υπερταση, ενω επιβαρυνει τη λειτουργια ολοκληρου του οργανισμου, και ειδικα του συκωτιου και της καρδιας. Αυτο συμαινει οτι οσο καλο και αν κανει το ελαιολαδο πρεπει να το περιορισουμε οταν τα κιλα μας αυξανονται.

Βασικα λιπαρα οξεα

Ο ανθρωπινος οργανισμος δεν μπορει να συνθεσει τα πολυακορεστα ωμεγα-3 και ωμεγα-6 λιπαρα οξεα, αρα πρεπει να τα προσλαβει στην διατροφη. Ετσι ονομαζονται βασικα λιπαρα οξεα. Καθημερινα πρεπει να λαμβανουμε απο την διατροφη τουλαχιστον μια κουταλια της σουπας βασικα λιπαρα οξεα. Η ιδανικες πηγες ειναι τα λιπαρα των ψαριων, ή απο ωμα φυτικα ελαια (εκτος απο φοινικελαιο και το λαδι απο καρυδα).
 
Μαγειρεμα
Κατι που δεν πρεπει να ξεχναμε ποτε ειναι το αποτελεσμα του μαγειρεματος στα λιπη. Η επιδραση της αυξημενης θερμοκρασιας στα λιπη μπορει να αλλαξει τη δομη τους και να αλλαξουν κατηγορια, και να μετατρεψουν ενα "υγειηνο" ελαιο σε "ανθυγειηνο" ελαιο. Οσο αυξανει η θερμοκρασια μαγειρεματος αυξανει η πιθανοτητα να μετατραπουν οι ευεργετικοι διπλοι δεσμοι σε απλοι.
 
Δυο ειναι οι σημαντικοτεροι παραγοντες: η θερμοκρασια και ο χρονος μαγειρεματος. Συνολικα τα φυτικα ελαια, αν και εχουν περισσοτερους διπλους δεσμους αυτοι "σπανε" στους 120-130οC και μετατρεπονται σε απλοι, αρα εμπλουτιζονται σε trans λιπαρα οξεα που εχουν ασχημες συνεπειες για την υγεια. Ποσο μαλλον οταν τα εν λογω ελαια δεν αλλαζονται ποτε ή αλλαζονται σπανια, οπως συμβαινει στα εστιατορια με ετοιμα φαγητα.
 
Παντως, το ελαιολαδο, αν και εχει μονο εναν διπλο δεσμο, ειναι πιο ανθεκτικο στη θερμοκρασια, και τον διατηρει μεχρι τους 160-170οC. Φυσικα, ο χρονος μαγειρεματος παιζει επισης σημαντικο ρολο, αφου η διαδικασια μετετροπης του δεσμου ειναι σχετικα αργη. Αρα, για καλυτερο μαγειρεμα να δωσουμε σημασια στη χαμηλη θερμικρασια και στην μικροτερη δυνατη διαρκεια μαγειρεματος.

Οδηγιες
Οι συγχρονες οδηγιες για καταναλωση λιπαρων οξεων ειναι οι εξης

  • Συνολικα μεχρι 30% των θερμιδων απο λιπαρα οξεα την ημερα
  • Μεχρι 10% των θερμιδων απο κορεσμενα λιπαρα
  • Χοληστερινη στα 300 mg την ημερα (οση περιεχεται σε ενα αυγο), ή 100 mg ανα 1000 θερμιδες

Πόσο λίπος έχει αυτό?
Οι ετικετες μπορει περισσοτερο να μας μπερδεψουν, παρα να μας διαφωτισουν για την περιεκτικοτητα μιας τροφης σε λιπη, γι' αυτο πρεπει να μπορουμε να τις διαβαζουμε σωστα. Συνηθως, η περιεκτικοτητα των λιπων αναγραφεται σε ποσοστο βαρους. Για παραδειγμα το πληρες γαλα εχει συνηθως 3,5% κατα βαρος λιπαρα, ενω περιεχει 75 θερμιδες. Αρα απο τις 75 θερμιδες οι 31 ειναι απο λιπη, που σημαινει οτι η ενεργεια απο λιπη ειναι 42%.




Τσιμισκή & Π. Π. Γερμανού 2, Θεσσαλονίκη
τηλ: 2310 241111
email: medicarethess@gmail.com
Βάρναλη 5, Κατερίνη
τηλ: 23510 79079
email: medismok@otenet.gr
Βενιζέλου 31, Βέροια
τηλ: 23310 20613
Ρούσβελτ 2 & Κύπρου (γωνία)
Λάρισα 1ος όροφος
Τηλ. 2410252890

active³ 4.9 · © 2000 - 2012 IPS Ltd · Όροι χρήσης